Những năm gần đây nhiều cuốn hồi ký của các nhà hoạt động chính
trị - xã hội, cả phía ta lẫn phía địch, đã lần lượt ra mắt bạn đọc. Họ kể khá
nhiều câu chuyện lý thú về các cuộc gặp gỡ, đối thoại, những kỷ niệm về Hồ Chí
Minh trong thời kỳ trước và sau Cách mạng tháng Tám, trong hai cuộc chiến tranh
chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của nhân dân Việt Nam. Họ công bố khá nhiều
những lá thư riêng của Hồ Chí Minh gửi cho họ. Thực ra nói là “thư riêng",
nhưng hầu hết những thư đó Hồ Chí Minh đều nói về việc chung, rất hiếm những
thư chỉ nói về chuyện riêng giữa người viết thư và người nhận thư.
Thời gian qua tôi đã đọc được một số cuốn sách, một số bài báo
nói trên và có thể đưa ra một nhận xét đầu tiên: Còn rất nhiều thư của Bác Hồ
gửi cho bạn bè, đồng bào, đồng chí, cho những người nằm ở phía đối phương còn
chưa được tập hợp và xuất bản. Đặc biệt là giai đoạn trước và sau Cách mạng
tháng Tám, giai đoạn kháng chiến chống Pháp. Số sách báo mà tôi đã đọc tuy chưa
nhiều, nhưng đã thu thập, lượm lặt được hàng trăm lá thư của Bác. Tôi tin rằng
còn hàng trăm lá thư như thế nằm rải rác trong các cuốn hồi ký, trong các sách
nghiên cứu trong các bài báo... mà tôi chưa có dịp đọc qua. Nhưng chỉ riêng số
thư được đọc đã phát hiện ra biết bao tư liệu quý, đầy xúc động, đầy tình
người. Nhiều bức thư có thể coi như những áng văn chương kinh điển, những viên
ngọc quý của nền văn học Việt Nam, những giá trị tinh thần cao đẹp mà Bác Hồ đã
để lại cho nhân dân ta.
--- Trích
Lời nói đầu
---