Thoạt nhìn tựa sách này, chắc hẳn bạn sẽ cảm
thấy đây là một nghiên cứu lớn lao? Nhưng không như bạn nghĩ đâu, chính xác thì
quyển sách này tập hợp tập truyện ngụ ngôn cổ điển trong văn học Ấn Độ vô cùng
nổi tiếng trong lịch sử.
Sau khi được xem như là tinh túy của tất cả
những tác phẩm về khoa học chính trị trên thế giới, Vichnousarman đã làm thành
năm quyển của tác phẩm Panchatantra - Bộ sưu tập truyện
ngụ ngôn lừng danh.
Panchatantra
- Năm
quy tắc ứng xử là một sưu tập viết bằng văn xuôi lẫn văn (tiếng sanskrit:
पञ्चतन्त्र
/Pañcatantra,
có nghĩa là vần cổ xưa của Ấn Độ, bao gồm những truyện ngụ ngôn về muôn thú,
gắn kết mật thiết với nhau. Tác phẩm tiếng sanskrit gốc, được một số độc giả
xác tín rằng được Vichnousarman biên soạn vào thế kỷ thứ III trước công nguyên.
Tác phẩm dựa trên những sáng tác truyền khẩu ra đời trước đó, bao gồm “những
truyện ngụ ngôn về loài vật... cổ xưa đến mức không thể tưởng tượng ra được”.
Đây là tác phẩm văn chương Ấn Độ được dịch ra các thứ tiếng nước ngoài nhiều
nhất và chính vì vậy, đây là tập truyện kể được phổ truyền rộng rãi khắp thế
giới. Theo Franklin Edgerton, nhà nghiên cứu và dịch giả Panchatantra ra
tiếng anh (xuất bản vào năm 1924) thì: Nội dung của Panchatantra là
tập hợp những câu chuyện ngụ ngôn lý thú, có quan hệ đan xen qua lại lẫn nhau.
Theo lời mở đầu, khởi phát của mọi việc là nhà vua, sau khi hỏi ý kiến các quan
cận thần, đã quyết định giao phó việc dạy dỗ các con mình cho đạo sĩ
Vichnousarman, một bậc hiền triết thời bấy giờ. Ông đã soạn bộ sách Panchatantra để
làm giáo trình giảng dạy cho các hoàng tử.
Trong truyền thống Ấn Độ Panchatantra được
gọi là Nitisatra. Niti có nghĩa đen là “đức tính khôn ngoan trong cuộc sống” và
satra có nghĩa là luận thuyết (hiểu là kinh tập) về kỹ thuật hay học thuật; do
đó, niti-satra có thể được coi là luận thuyết về khoa chính trị và nhận thức.
Nguồn gốc các truyện cấu thành nội dung Panchatantra là từ truyền thống trị
quốc chuyên nghiệp cùng với truyền thống thuật chuyện của cả văn học viết lẫn văn
học truyền miệng.
Đồng thời Panchatantra cũng
rút từ giáo lý và các trích dẫn artha satras để đưa vào sách nhiều thông điệp
quan trọng. cũng có thể hiểu rằng niti là sự thể hiện nỗ lực đáng khâm phục
nhằm trả lời câu hỏi thường trực: Làm thế nào để đạt được niềm vui sướng tột
đỉnh có thể được từ cuộc sống làm người và rằng niti là sự phát triển hài hòa
của năng lực con người, một cuộc sống an ổn, có tài sản, có hành động đúng đắn,
đạt được tình hữu ái, và kiến thức có được từ nỗ lực học tập. Tất cả những điều
mong cầu đó được hòa trộn nhuần nhuyễn hầu tạo nên sự an lạc.
Panchatantra
chia sẻ
nhiều câu chuyện thông thường trong kinh Bổn sanh/Jataka của Phật giáo được cho
là do đức Phật kể trước khi nhập Niết bàn vào những năm 400 trước công nguyên.
các nhà nghiên cứu chuyên sâu về Panchatantra khẳng
định: rõ ràng là các Phật tử đã không phát kiến ra các câu chuyện kể và cũng
không hoàn toàn chắc chắn rằng tác giả Panchatantra vay
mượn từ kinh Bổn sanh/Jataka hay sử thi Mahâbhârata hoặc tác giả bị buộc chặt
vào kho tàng truyện kể phổ biến, cả sáng tác truyền khẩu lẫn văn học viết của
Ấn Độ thời cổ. Nhiều học giả cho rằng, các câu chuyện dựa vào truyền thuyết
truyền khẩu dân gian trước đó và cuối cùng được viết thành truyện, mặc dù họ
không có bằng chứng cụ thể.
Ngược lại, đầu thế kỷ XX, dựa trên kết quả
nghiên cứu so sánh lại chỉ ra rằng truyện dân gian Ấn Độ đã vay mượn nhiều từ
văn học viết. Nói chung, Panchatantra là một tập thành
các câu chuyện từ nhiều nguồn để tái tạo nên nội dung phong phú của mình.
Mỗi tập lấy một câu chuyện chính làm khung sườn
để chèn thêm nhiều câu chuyện độc lập vào đó, như thể một nhân vật thuật chuyện
cho người khác nghe. Thông thường những câu chuyện này hàm chứa những câu
chuyện riêng lẻ kia, câu chuyện này mở ra câu chuyện khác, thậm chí ba bốn cấp
độ sâu xa hơn. Ngoài những câu chuyện, các nhân vật còn đưa ra những câu văn
vần để biểu đạt triết lý của mình và chính nhờ đó, các truyện ngụ ngôn có được
sắc thái độc đáo và hấp dẫn đặc biệt.
Do chính những giá trị văn chương và triết lý
của các câu chuyện cấu tạo nên nội dung đặc biệt phong phú và hấp dẫn nên
Panchatantra đã được đón nhận nồng hậu khắp nơi, ở Ấn Độ lẫn các quốc gia khác.
Panchatantra
định dạng là một tác phẩm văn học trong
khoảng thời gian từ thế kỷ IV đến thế kỷ VI từ bản văn gốc được biên soạn vào
khoảng năm 200 trước công nguyên. Không còn văn bản sanskrit có niên đại trước
năm 1000. chư tăng Phật giáo đã truyền bản văn sanskrit (có lẽ cả hai hình thức
truyền khẩu lẫn văn tự) về phương Bắc sang Tây Tạng, Trung Quốc và về phương
Đông, sang Đông Nam Á. Từ đó tạo nên các dị bản ở hầu hết các quốc gia châu Á,
bao gồm các tác phẩm phái sinh của xứ Tây Tạng, Trung Quốc, mông cổ, Java và
Lào.