Một tác phẩm có giá
trị khi nó được nhiều người nói tới, bàn luận, kể cả tranh cãi và nhất là có
nhiều
phó phẩm để có thể nói được là nó tạo nên một nguồn văn hóa
mới. Trong văn chương Việt Nam có hai tác phẩm lớn được ở vào trường hợp đó,
chính là Lục Vân Tiên ở Nam và Đoạn trường tân thanh (tức Truyện Kiều) ở Bắc. Một vài trường hợp
khác như Lâm Sanh Xuân Nương, như Lưu Bình Dương Lễ cũng tạo được những
phó phẩm tương tự nhưng không nhiều bằng, và nhứt là không có được những bình
luận nghiên cứu, ưa thích, sùng thượng như hai tác phẩm trên.
Hai phó
phẩm công trình đáng chú ý gần đây nhứt là công trình:
-
Phổ thành những bản tân
nhạc của Truyện Kiều từ đầu đến
cuối do nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện, một nhạc sĩ ở Pháp, phổ nhạc toàn thể
tác phẩm Kiều. Giới ca sĩ hải ngoại thỉnh thoảng trích ra một vài bài (đoạn)
trình diễn trước công chúng và cũng được hoan nghinh.
-
Phổ qua 20 bản tổ và bài
bản nhạc tài tử miền Nam cũng đi từ đầu đến hết Truyện Kiều của soạn giả Hoàng Thân (Nguyễn Phúc An hiệu-bình)
này đây với tựa sách là: Tự tự Truyện Kiều qua 20 bản tổ & bài bản
nhạc tài tử miền Nam.
Nhìn chung, không cần đi vào chi tiết, ai cũng thấy hai công
trình tim óc đáng ngợi khen nói trên. Đặc biệt công trình của soạn giả Hoàng
Thân đã có những cố tình thay đổi cấu trúc câu nguyên thủy nhiều để phù hợp với
giai điệu cần thiết của lòng bản đờn. Ông cũng đem lòng mình giãi bày thêm về
suy nghĩ và tư tưởng của nhân vật trong các câu ca tiếng nhạc. Chắc chắn rằng
văn chất của Nguyễn Du cũng được uốn nắn theo khả năng cần thiết của lòng bản
nhạc tài tử, mà giới sáng tác ai ai cũng phải làm như vậy (đều nhiều khi phật ý
tác giả bài thơ).
Rất thích thú khi được xem trước cuốn
Tự sự Truyện Kiều qua 20 bản tổ
& bài bản nhạc tài tử miền Nam
, tôi có lời dẫn giải dài dòng nêu trên khi lướt qua những phó phẩm của
Kiều
để thấy rằng mạch ảnh hưởng của
Kiều
kéo dài từ xưa đến giờ và lúc nào cũng đổi mới.