Những dòng kênh nhọc nhằn, những con người thương nhớ thiên về hồi ký, tự sự. Ở đó, tác giả Phan Khánh giúp bạn đọc thấy được những đóng góp lớn lao của ngành thủy lợi từ khi Cách mạng tháng Tám vừa mới thành công cho đến thời Đổi mới. Tác giả đã dành nhiều trang để kể về những nỗi gian truân của những người làm thủy lợi, cả những sai lầm theo lối rập khuôn (như phương châm “ba chính”), cứng nhắc (như việc không bán vật tư cho công trình do “dân tự làm”) khiến việc đưa nước từ những dòng sông vào tới đồng ruộng trở nên nhọc nhằn quá đỗi. Và gian truân thay cuộc chiến về quan điểm khi chinh phục lũ - mặn - phèn - úng ở Đồng bằng sông Cửu Long, khi xây hồ Dầu Tiếng

Nhưng rồi tất cả mọi khó khăn đều vượt qua được, bởi lẽ ngành thủy lợi có những con người tuyệt vời - những người mà tác giả thương nhớ khôn nguôi. Đó là những vị Tham sự được đào tạo thời Pháp thuộc, từng ăn lương của Pháp, sống trong nhung lụa nhưng tấm lòng sắt son yêu nước thì chẳng thua kém chi ai. Đó là Bộ trưởng Hà Kế Tấn, Nguyễn Thanh Bình - những người cộng sản chân chính luôn sẵn sàng nhận bất cứ nhiệm vụ nào mà Đảng giao phó, tận tụy, tài năng và bản lĩnh; là những con người liêm khiết đến tận cùng như Thứ trưởng Phan Mỹ, Thứ trưởng Vũ Khắc Mẫn… Và trong Những dòng sông nhọc nhằn, những con người thương nhớ, ta luôn thấy bóng hình của những con người bình thường, bình dị: là những nam nữ dân công đi gánh nước, đắp đê, xây dựng hồ chứa nước; là mấy ngàn người của ngành thủy lợi đã hy sinh, nằm lại nơi những công trình… Họ là những con người thuộc về nhân dân, những người đã góp phần quan trọng làm nên những điều vĩ đại - nhưng lại dễ bị lãng quên.