“Hà Nội băm sáu phố
phường”,
tập tùy bút đặc sắc của nhà văn Thạch Lam (1910 - 1942),
một trong những cây bút tiêu biểu của nhóm Tự lực văn đoàn. Tác phẩm tập hợp 20
bài đã đăng trên các báo và xuất bản thành sách năm 1943 (Nhà xuất bản Đời Nay,
Hà Nội).
Hai mươi bài tản văn là
hai mươi bức tranh miêu tả chân thực và sinh động vẻ đẹp đặc trưng của cảnh
quan, sản vật và con người Hà Nội trong những thập niên đầu thế kỷ XX. Bắt đầu
bằng việc giới thiệu nét độc đáo của các biển hiệu ở các cửa hàng Hà Nội, tác
giả đã dẫn dắt người đọc khám phá nhiều điều thú vị, không đơn thuần là những từ
ngữ vô tri vô giác, mà đằng sau đó, chúng gắn liền với tính cách, cơ nghiệp và
số phận của những con người. Phần lớn các bài viết trong tập sách, tác giả dành
để miêu tả nét văn hoá ẩm thực tinh tế và đặc sắc của người Hà Nội, đặc biệt là
các loại quà Hà Nội: "Quà Hà Nội xưa nay vẫn có tiếng là ngon lành và lịch
sự. Bao nhiêu ý tốt, tình hay gửi vào trong một chút quà nơi đô hội, món quà
đem đến cho khắp nơi vị sành và trang nhã của băm sáu phố phường".
Mỗi
thức quà là sự gắn bó với phong vị quê hương, đất nước, và hơn thế, là sự gắn bó
sâu nặng với những phận đời lam lũ, vất vả cùng gánh nặng mưu sinh cơm áo gạo
tiền.
Đọc Hà Nội băm sáu phố phường,
mới thấy tác giả đã yêu Hà Nội, gắn bó với Hà Nội đến mức nào, mới có thể viết
nên những bài, những câu văn đẹp đẽ và cảm động đến vậy. N
gòi bút tài hoa, tình yêu Hà Nội sâu sắc ấy, đã
để lại cho đời một tác phẩm
làm rung động trái tim người đọc qua bao thế hệ về chốn kinh đô nghìn
năm văn hiến.