Hồ Biểu Chánh là một nhà
văn lớn của Nam Bộ, người có công mở đường cho nền tiểu thuyết Việt Nam hiện đại.
Người đương thời và nhiều thế hệ về sau đã đón nhận tác phẩm Hồ Biểu Chánh với
tất cả sự nồng nhiệt, trân trọng. Lịch sử văn học Việt Nam không thể phủ nhận
đóng góp to lớn của Hồ Biểu Chánh. Một trong những yếu tố làm nên sự thành công
ấy chính là tác phẩm của ông có được một hình thức ngôn ngữ đầy ấn tượng, thể
hiện phong cách ngôn ngữ văn xuôi Nam bộ những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX.
***
"Nói cho phải ông Kế hiền
Toại bỏn sẻn với mọi người chớ không phải hẹp với con dòng lớn còn rộng với con
vợ nhỏ. Chừng Thượng Tứ đúng tuổi ông gởi lên học trên Mỹ Tho, mỗi ngày ông cho
phép ăn bánh có 5 xu mà thôi, mà chiều thứ bảy đi về thì ông bắt đi bộ, chớ ông
không cho tiền đi xe. Nếu Thượng Tứ không phiền, ấy là vì có mẹ đút nhét, cha
cho mỗi tuần ba cắc mà mẹ lén đưa thêm ba đồng bởi vậy bánh hàng đã phủ phê mà
chiều thứ bảy lại mướn xe kéo mà về gần tới nhà rồi mới chịu xuống xe đi bộ cho
cha đừng biết.
Chừng Thượng Tứ được
19 tuổi, đương, học trên Sài Gòn, thì ông Kế hiền phát bịnh, bà Kế hiền thấy
ông đã quá 60, mà ương yếu như vậy thì bà lo sợ, nên bà òn ỹ khóc lóc xin ông
hãy tính giùm việc tương lai cho bà, chớ nếu ông không tính trước rủi ông cỡi hạc
chầu trời, thì chắc thầy Ban biện Thượng Chí dùng quyền trưởng nam mà thâu hết
sự nghiệp rồi mẹ con bà không có chỗ mà dung thân...".